10/04/2016, 13:11

Ghé thăm làng chiếu Bàn Thạch

“Anh về Bàn Thạch em trải chiếu cho anh nằm/ Tình sâu nghĩa nặng mấy con trăng rằm không phai”. Đến Trà Nhiêu (Duy Vinh, Duy Xuyên, Quảng Nam) nhiều du khách tìm về Bàn Thạch bằng được chỉ vì hai câu thơ ấy.

 

làng chiếu Bàn Thạch, Quảng Nam, du lịch Quảng Nam, Duy Xuyên
Phơi chiếu sau khi đã hoàn thiện sản phẩm - Ảnh: T.Ly

Đã trải qua bao thăng trầm nhưng Bàn Thạch vẫn còn đó những bãi cói xanh tốt dọc bên dãi đất bồi, vẫn còn đó tiếng lách cách đều đặn từ khung cửi dệt trong mỗi chiều hoàng hôn…

Nằm trên một doi đất dài giữa hai dòng sông Thu Bồn (hướng Đông) và Bà Rén (hướng Tây), không chỉ là làng nghề truyền thống, từ lâu chiếu Bàn Thạch giống như một kho tư liệu sống tạo nên một không gian văn hóa làng Việt, thu hút du khách đến tham quan, thưởng lãm.

Bức tranh làng nghề

Con đường dẫn vào làng Bàn Thạch khá nhỏ nhưng đã được tráng bêtông phẳng phiu, những ngôi nhà ngói, nhà cao tầng thấp thoáng sau lũy tre làng; vài ba em bé bước chân sáo vui đùa dưới nắng mai…

Không ồn ào, không xô bồ so với những làng nghề khác, Bàn Thạch nhà cách nhà bởi hàng rào dây leo, lá mơ, mồng tơi hay hàng chè tàu. Bên trong cái thanh bình có phần tĩnh lặng ấy là những con người ngày đêm khéo léo, chăm chỉ miệt mài bên khung cửi để tạo nên những chiếc chiếu với nét độc đáo riêng.

làng chiếu Bàn Thạch, Quảng Nam, du lịch Quảng Nam, Duy Xuyên
Đường vào làng Bàn Thạch xanh mướt bãi bắp, những ngôi nhà cao ngói đỏ thấp thoáng dưới nắng mai - Ảnh: T.Ly

làng chiếu Bàn Thạch, Quảng Nam, du lịch Quảng Nam, Duy Xuyên
Làng Bàn Thạch yên bình, nhà cách nhà bởi hàng rào dây leo hay hàng chè tàu, vài ba em bé bước chân sáo tươi cười - Ảnh: T.Ly

Cả làng hiện có khoảng hơn mười mấy hộ làm chiếu thủ công. Cách đây chừng 400 năm, theo bước chân mở cõi phương Nam, người dân vùng Nga Sơn (Thanh Hóa) đã vượt đèo Hải Vân, chọn mảnh đất Bàn Thạch làm chốn dừng chân.

Trong buổi đầu sơ khai, lập làng thấy đất đai màu mỡ, nhiều sông ngòi, kênh rạch nên cư dân khởi đầu cơ nghiệp bằng nghề trồng cói, dệt chiếu.

Trước thử thách nghiệt ngã của cơ chế thị trường, không biết bao nhiêu nơi đã bỏ nghề dệt chiếu, nhưng người Bàn Thạch chẳng những giữ được nghề, mà còn đưa nó thành thương hiệu "chiếu Bàn Thạch" nổi tiếng khắp vùng trong và ngoài xứ Quảng.

Vài ba năm trở lại đây các hãng lữ hành đưa làng chiếu Bàn Thạch vào địa chỉ tham quan trong các tour du lịch. Người dân làng nghề cũng ý thức rất rõ lợi ích từ các tour du lịch mang lại nên ngày càng đầu tư vào mẫu mã, chất lượng sản phẩm để giới thiệu, chào bán.

làng chiếu Bàn Thạch, Quảng Nam, du lịch Quảng Nam, Duy Xuyên
Bứt cói - công đoạn nặng nhọc của thợ làm chiếu - Ảnh: T.Ly

làng chiếu Bàn Thạch, Quảng Nam, du lịch Quảng Nam, Duy Xuyên
Tỉ mỉ chẻ cói thành sợi nhỏ - Ảnh: T.Ly

làng chiếu Bàn Thạch, Quảng Nam, du lịch Quảng Nam, Duy Xuyên
Phơi cói sau khi đã chẻ dưới cái nắng gắt - Ảnh: T.Ly

làng chiếu Bàn Thạch, Quảng Nam, du lịch Quảng Nam, Duy Xuyên
Sau khi nhuộm, sợi cói được phải phơi cho đủ nắng, không quá gắt cũng không quá dịu - Ảnh: T.Ly

Để có những chiếc chiếu vừa lòng người mua, phải trải qua nhiều công đoạn. Nặng nhọc nhất là bứt cói mang về nhà rồi ngồi tỉ mỉ chẻ cói thành sợi nhỏ sau đó đem phơi trong 5 ngày liên tục dưới cái nắng gắt.

Tuy nhiên, người phơi cũng phải canh chừng để sợi cói không được quá khô. Có được sợi, đến nhuộm màu với các tông: xanh, đỏ, tím, vàng và màu trắng ngà (màu gốc) rồi đem phơi khô lần nữa.

Sợi nhuộm phẩm xong phải phơi cho đủ nắng, không quá gắt vì dễ giòn gãy, cũng không quá dịu vì dễ ẩm mốc. Khi dệt chiếu cần phải có hai người, một người đưa thoi, luồn cói, người còn lại kéo thân cửi. Một ngày làm chăm chỉ thợ chiếu có thể dệt được 3 - 4 chiếc.

Khi thành phẩm, từng chiếc chiếu mang một sắc màu khác nhau, hoa văn phong phú, bắt mắt. Có thể nói, chiếu ở Bàn Thạch thực sự là một “bức tranh hài hòa về màu sắc” của những “họa sĩ nông dân” tài hoa.

làng chiếu Bàn Thạch, Quảng Nam, du lịch Quảng Nam, Duy Xuyên
Dệt chiếu cần phải có hai người và đòi hỏi sự tỉ mỉ, khéo léo của người thợ - Ảnh: T.Ly

làng chiếu Bàn Thạch, Quảng Nam, du lịch Quảng Nam, Duy Xuyên
Phơi chiếu bên sông - Ảnh: T.Ly

Phiên chợ có một không hai xứ Quảng

Nét đặc biệt của làng nghề dệt chiếu Bàn Thạch là chợ chiếu. Chợ chiếu là phiên chợ họp sớm nhất xứ Quảng. Kẻ trong Nam, người ngoài Bắc hay các vùng lân cận muốn mua chiếu phải đến dự chợ chiếu Bàn Thạch thật sớm bởi chợ bắt đầu họp từ 4 - 5 giờ sáng.

Ấn tượng đầu tiên khi đến gần cổng chợ là đã nghe thoảng trong sương mai mùi thơm dịu nhẹ của những của cọng lác. Bước vào chợ, la liệt nào chiếu trơn, chiếu vẽ phúc lộc thọ, chiếu nhỏ, chiếu lớn ngập tràn lối đi.

Khi mặt trời chiếu những tia nắng đầu tiên của một ngày mới, xen lẫn trong những dáng người tảo tần, chân chất dưới mái chợ rêu phong cũ kỹ là những chiếc chiếu lấp lánh màu sắc hoa văn trông rất đẹp mắt.

Đặc biệt, chợ đông đúc cả trăm người, mà người bán kẻ mua đều như quen thân nhau hết. Tuyệt nhiên không có chuyện mặc cả, nói thách.

Người mua chủ yếu là các lái buôn lớn nhỏ các huyện Quế Sơn, Thăng Bình, Đại Lộc… từ đây đưa chiếu đi khắp các vùng. Thế nên chợ ngày nào cũng họp và dù chỉ có một mặt hàng nhưng hiếm khi có hàng ế, hàng tồn.

làng chiếu Bàn Thạch, Quảng Nam, du lịch Quảng Nam, Duy Xuyên
Khách hàng lựa chọn những chiếc chiếu vừa ý để vận chuyển đến các vùng khác - Ảnh: T.Ly

làng chiếu Bàn Thạch, Quảng Nam, du lịch Quảng Nam, Duy Xuyên
Tập nập chợ chiếu một sớm mai - Ảnh: T.Ly

Bàn Thạch có nghề làm chiếu, có chợ chiếu, không giàu nhưng chẳng bao giờ lo đói, cứ tảo tần lấy công làm lời mưu sinh, kiếm sống từng ngày. Đàn bà lo dệt chiếu rồi mang ra chợ bán, đàn ông đi chặt cây cói, cây lác, lo phần nguyên liệu...

Cùng với các ngành truyền thống khác, có thể nói chiếu Bàn Thạch mang đậm hồn quê của xứ Quảng, là nơi gồng gánh những cuộc mưu sinh.

Du khách nếu có dịp đến Trà Nhiêu xin dừng quên ghé thăm chợ chiếu Bàn Thạch, chắc chắn sẽ đọng lại trong lòng một khoảnh khắc thanh thản, yên bình.

 

Theo Tuổi Trẻ

 

Bài liên quan

SĂN LÙNG NHỮNG ĐIỂM VUI CHƠI MIỄN PHÍ CHO GIỚI TRẺ VÀO DỊP NGHỈ LỄ SẮP TỚI

Mấy bạn rần rần chuẩn bị đi xõa xì-chét chưa? Chứ tớ là xồn xồn mấy nay với tất tần tật các điểm du lịch miễn phí cho giới trẻ cả nước kìa. Mấy gợi ý này là dành cho đồng bào cả nước luôn ấy. Bắt đầu từ Sài Gon, chạy xuống Đà Nẵng và cũng tới Hà Nội luôn này. Toàn mấy điểm miễn phí mà cảnh thì ...

hot Xe viết 08:08 ngày 11/04/2017

Quảng Ninh dừng dịch vụ chèo kayak trên vịnh Hạ Long

Dịch vụ chèo kayak trên vịnh Hạ Long sẽ bị dừng hoạt động vì có biểu hiện “chặt chém” khách du lịch, làm ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh trên vịnh.

hot Xe viết 18:26 ngày 31/03/2017

Địa chỉ những quán café đẹp “say đắm” ở điểm du lịch Hội An

Có lẽ không nhiều người biết được rằng Hội An không những có nhiều ngôi nhà rêu phong, nhiều con phố cổ xưa, hay những bản nhạc dịu nhẹ, êm đềm, mà còn là thưởng thức những ly cà phê đắng trong không gian lặng yên để có thể nghe phố kể chuyện xưa.

hot Xe viết 12:05 ngày 04/03/2017

Top 10 quán nhậu bình dân, ngon bổ rẻ ở Hà Nội

Dưới đây là danh sách các quán nhậu bình dân ngon bổ rẻ ở Hà Nội này là điểm đến quen thuộc của rất nhiều người sau giờ làm việc căng thẳng. Xem ngay nhé!

hot Xe viết 11:26 ngày 30/12/2016

Những địa điểm vui chơi ở Uông Bí nhất định không thể bỏ lỡ

Thành phố Uông Bí thuộc tỉnh Quảng Ninh là một trong những nơi thu hút rất đông khách du lịch đến đây tham quan. Uông Bí sở hữu cảnh quan thiên nhiên rất đẹp, làm nổi bật thêm các ngôi đền, chùa cổ kính hằng trăm năm tuổi nơi đây. Nếu như bạn đã biết đến những địa điểm nhất định phải đến ở Sài Gòn, ...

hot Xe viết 17:05 ngày 24/12/2016

Nóng trời thèm chén xu xoa

Mùa nóng, nhắc đến rau câu là tôi hình dung ra ngay miếng xu xoa mát lạnh. Lập tức hai câu: “Xu xoa ít vốn nhiều lời. Anh về bỏ vợ cưới người xa xa” hiển hiện trong tâm trí. Để có những cọng rau câu sạch trơn bùn đất và rong rêu thì khâu ngâm, giặt, đập chà… tốn nhiều thời gian.

hot Xe viết 15:14 ngày 05/06/2016

Thông tin và kinh nghiệm cần biết khi du lịch Triều Tiên

Triều Tiên hay còn được gọi là Bắc Hàn, là một trong những quốc gia bí ẩn nhất thế giới. Chính vì thế, khi Triều Tiên chính thức mở rộng cánh cửa đón tiếp khách du lịch, thì ngay lập tức nó đã trở thành điểm đến “hot” nhất thế giới. Tuy rằng du lịch Triều Tiên không dễ dàng và thuận lợi như nhiều ...

hot Xe viết 19:21 ngày 09/04/2016

Cách di chuyển từ Bangkok tới Pattaya đơn giản và thuận tiện nhất?

Hỏi: “Chào các bạn, mình định đi du lịch Thái Lan, cụ thể là tới Bangkok và sau đó đi Pattaya vào cuối tháng 8 năm nay. Vì  chưa du lịch Thái Lan lần nào, nên mình cũng không rõ cách di chuyển và đi lại như thế nào, rất mong các bạn tư vấn giúp mình cách di chuyển từ Bangkok tới Pattaya thuận tiện ...

hot Xe viết 15:21 ngày 08/04/2016

Kinh nghiệm chinh phục A Pa Chải suôn sẻ, thú vị và hoàn hảo

Từ lâu A Pa Chải đã trở thành địa danh yêu thích và mong muốn được chinh phục, khám phá của dân phượt. Tuy nhiên, đường đi ở đây đầy khó khăn và thử thách, do đó trước khi có ý định chinh phục cột mốc này các bạn nên trang bị cho mình những kinh nghiệm chinh phục A Pa Chải dưới đây nhé.

hot Xe viết 18:03 ngày 06/04/2016
Mới nhất

​Du lịch 30-4 và kinh nghiệm xương máu không phải ai cũng biết

Du khách thường sẽ có tâm lý chung là “vung tay quá trán” trong dịp du lịch, hay những kỳ nghỉ lễ như du lịch 30-4. Bởi suy nghĩ rằng lâu lâu mới đi du lịch. Do nhu cầu du lịch tăng cao nên dẫn đến tình trạng những địa điểm du lịch bị quá tải. Vào những dịp này mức vé, dịch vụ du lịch  đều cao hơn ...

hot Xe viết 00:08 ngày 23/03/2018

Hà Khẩu – điểm du lịch đi vừa gần, vừa dễ lại nhiều đồ ăn ngon của Trung Quốc

Nằm gần cửa khẩu Lào Cai, Hà Khẩu thực sự là điểm đến thú vị để trải nghiệm ẩm thực Trung Quốc.

hot Xe viết 00:08 ngày 23/03/2018

3,5 triệu đồng đi bụi 5 ngày tới đảo thiên đường Koh Rong – Campuchia

Lịch trình dành cho các bạn xuất phát từ TP HCM, có thể giảm thời gian chuyến đi xuống 3 ngày, chi phí sẽ thấp hơn.

hot Xe viết 00:08 ngày 23/03/2018

Trải nghiệm xe khách VIP Royal tuyến Hà Nội – Lào Cai – Sapa

Với thiết kế chuyên biệt không khác so với khoang VIP máy bay, dòng xe VIP Royal Hà Sơn Hải Vân sẽ là lựa chọn mới dành cho khách đến du lịch Sapa.

hot Xe viết 00:08 ngày 23/03/2018

Quán ‘chè dân đen’ lâu năm nhất ở Huế

Quán của bà Linh Lan có từ năm 1985, được coi là một trong những địa chỉ bán chè hẻm lâu năm nhất ở cố đô.

hot Xe viết 00:07 ngày 23/03/2018

Miên man bản Chiếu

Suối nước trong veo chảy qua những phiến đá giữa rừng, vùng lòng hồ xanh biếc, nhà sàn người Mường thấp thoáng đôi bờ trong khói lam chiều… Đó là vẻ đẹp đến quên lối về của vùng bản Chiếu, xã Mường Thải, huyện Phù Yên, Sơn La.

hot Xe viết 00:07 ngày 23/03/2018

Nghỉ lễ 30/4 lên Mộc Châu lưu kỉ niệm gửi thời thanh xuân sẽ qua của chúng ta

Vào dịp nghỉ lễ 30/4, đất trời đã chuyển dần sang hạ, những đồi núi xanh bát ngát chính là địa điểm lý tưởng để trốn cái nắng gay gắt của ngày hè. Một tour du lịch Mộc Châu là một lựa chọn không tồi cho kì nghỉ lễ của bạn phải không nào?

hot Xe viết 00:07 ngày 23/03/2018

Vì sao ghế máy bay thường có màu xanh?

Màu xanh biển trở thành màu sắc thường xuyên được lựa chọn vì nó truyền thống, không gây tranh cãi, là biểu tượng của sự đáng tin cậy và an toàn.

hot Xe viết 00:07 ngày 23/03/2018

July’s homestay – Homestay xinh đẹp giữa lòng xứ hoa vàng

July’s homestay Phú Yên – Du lịch Tuy Hòa Phú Yên

hot Xe viết 00:07 ngày 23/03/2018

Bao rác to gấp đôi người được phượt thủ cõng xuống núi Bà Đen

Chai lọ trên đỉnh núi được các phượt thủ gom vào các bao tải rồi vác xuống, gửi lại người dân trong vùng bán, có khi được 200.000 đồng.

hot Xe viết 00:07 ngày 23/03/2018